แบ่งแรงดัน ความต่างศักย์ และกระแสไฟฟ้า

แบ่งแรงดัน ความต่างศักย์ และกระแสไฟฟ้า

การประยุกต์ความรูปการณ์แบ่งตัวต้านทาน

เมื่อเราได้ศึกษาเกี่ยวกับ การต่อตัวต้านทานและกฎของโอห์มไปแล้ว ความรู้ทั้งสองอย่างนั้น จะทำให้เราสามารถประยุกต์การทำโจทย์ไปอีกขั้น ทำให้กลายเป็นเนื้อหาในหัวนี้ข้อ คือ แบ่งแรงดัน ความต่างศักย์ และ การแบ่งกระแสไฟฟ้า ของตัวต้านทานแต่ละตัว ซึ่งจะทำให้เราสามารถทำโจทย์ได้มากขึ้น ในการแก้ปัญหาที่ยากขึ้น สำหรับใครที่ยังไม่ได้ศึกษาเกี่ยวกับการต่อตัวต้านทานแบบต่างๆ หรือ กฎของโอห์ม แนะนำให้กลับไปศึกษาให้เข้าใจเสียก่อน เพื่อจะได้นำมาประยุกต์ใช้ในบทนี้อย่างเกิดประสิทธิภาพมากที่สุด โดยสูตรที่กล่าวในบทนี้ จะเป็นสูตรสำเร็จสามารถใช้ได้เลย ถ้าต้องการทำความเข้าใจและที่มาของสูตรสามารถนำไปศึกษาเพิ่มเติมได้

 

การแบ่งศักย์ไฟฟ้า

 

แบ่งแรงดัน ศักย์ไฟฟ้าเป็นการนำความรู้การต่อตัวต้านทานแบบอนุกรมโดยการต่อตัวต้านทานแบบอนุกรมมีสมบัติว่า

ความต่างศักย์ไฟฟ้ารวมเท่ากับผลรวมของความต่างศักย์ย่อย

Vรวม = V1 + V2 + … + Vn

เพราะฉะนั้นเราจะหาศักย์ไฟฟ้าของตัวต้านทานแต่ละตัวได้จากสมการ

Vตัวเอง =(Rตัวเอง /Rทั้งหมด)Vทั้งหมด

การแบ่งกระแสไฟฟ้า

 

การแบ่งกระแสไฟฟ้าเป็นการนำความรู้กาต่อตัวต้านทานแบบขนานโดยการต่อตัวต้านทานแบบขนานมีสมบัติว่า

กระแสไฟฟ้ารวมเท่ากับผลรวมของกระแสไฟฟ้าย่อย

 

ถ้าเราทราบกระแสไฟฟ้าที่ผ่านตัวต้านทานแต่ละตัวจะสามารถหากระแสไฟฟ้ารวมได้จากสมการ

Iรวม = I1 + I2

ถ้าเราทราบกระแสไฟฟ้ารวม แต่อยากหากระแสไฟฟ้าของตัวต้านทานแต่ละตัว

เราจะสามารถหาได้ดังสมการ

Iตัวเอง =(Rคนอื่น /Rทั้งหมด)Iทั้งหมด

ยกตัวอย่างเช่นจากภาพด้านล่าง ถ้าเรามีวงจรที่มีความต่างศักย์ไฟฟ้ารวม 5 V กระแสไฟฟ้าในวงจร 1 A และมีตัวต้านทานต่อขนานกันทั้งหมด 2 ตัว ขนาด 3 Ω และ 2 Ω ตามลำดับ ถ้าเราต้องการหาความต่างศักย์ของตัวต้านทานขนาด 2 Ω ก็สามารถ แบ่งกระแสได้จากสูตร

Iตัวเอง =(Rคนอื่น /Rทั้งหมด)Iทั้งหมด

จะได้ว่า

I =(3/2+3)1 = 0.6 A

ตัวอย่างที่ 1 วงจรไฟฟ้าดังรูป ถ้าแบตเตอรี่ไม่มีความต้านทานภายใน ความต่างศักย์ระหว่างปลายของตัวต้านทานแต่ละตัว มีค่าเท่าใด

จากวงจรเป็นการต่อตัวต้านทานแบบอนุกรมสามารถหาความต่างศักย์ที่คร่อมตัวต้านทานขนาด 3  

แบ่งแรงดันได้จากสูตร

Vตัวเอง =(Rตัวเอง /Rทั้งหมด)Vทั้งหมด

จะได้ว่า

Vตัวเอง =(3 /3+2+1)2 = 1 V

จากวงจรเป็นการต่อตัวต้านทานแบบอนุกรมสามารถหาความต่างศักย์ที่คร่อมตัวต้านทานขนาด 2 ดังสมการ

แบ่งแรงดัน ได้จากสูตร

Vตัวเอง =(Rตัวเอง /Rทั้งหมด)Vทั้งหมด

จะได้ว่า

Vตัวเอง =(2 /3+2+1)2 = 2/3 V

จากวงจรเป็นการต่อตัวต้านทานแบบอนุกรมสามารถหาความต่างศักย์ที่คร่อมตัวต้านทานขนาด 1 ดังสมการ

แบ่งแรงดัน ได้จากสูตร

Vตัวเอง =(Rตัวเอง /Rทั้งหมด)Vทั้งหมด

จะได้ว่า

Vตัวเอง =(1 /3+2+1)2 = 1/3 V

ข้อควรรู้ ความต่างศักย์ของตัวต้านทานทุกตัวรวมกันต้องเท่ากับความต่างศักย์รวม 

V1 + V2 + V3 = Vรวม

Vรวม = 1 + 2/3 + 1/3 = 2 V

ตัวอย่างที่ 2 วงจรไฟฟ้าดังรูป ถ้าแบตเตอรี่ไม่มีความต้านทานภายในกระแสไฟฟ้าที่ไหลผ่านตัวต้านทานแต่ละตัว มีค่าเท่าใด

โจทย์ประเภทนี้อาจจะเหมือนโจทย์การแบ่งกระแสแต่สังเกตว่าโจทย์ไม่ได้กำหนดกระแสไฟฟ้ารวมมาให้เพราะฉะนั้นในการทำโจทย์ข้อนี้ ต้องใช้ความรู้เกี่ยวกับการต่อตัวต้านทานรวมกับกฎของโอห์มเข้ามาประยุกต์ ก็จะสามารถหากระแสไฟฟ้าที่ไหลผ่านตัวต้านทานแต่ละตัวได้เหมือนกัน

จากโจทย์ ตัวต้านทาน 3 ตัวต่อขนานกัน

สมบัติการของการต่อตัวต้านทานแบบขนาน คือ ความต่างศักย์ของตัวต้านทานทุกตัวจะต้องเท่ากัน

V1 = V2 = … = Vรวม

หากระแสไฟฟ้าที่ไหลผ่านตัวต้านทาน 6

กฎของโอห์มเพื่อหากระแสไฟฟ้าภายในวงจรได้จากสูตร

V = IR

ตัวแปรที่เราทราบ

R = 6 Ω , V = 12 V

จะได้ว่า

12 = I (6)

I = 12/6 = 2 A

หากระแสไฟฟ้าที่ไหลผ่านตัวต้านทาน 3

กฎของโอห์มเพื่อหากระแสไฟฟ้าภายในวงจรได้จากสูตร

V = IR

ตัวแปรที่เราทราบ

R = 3 Ω , V = 12 V

จะได้ว่า

12 = I (3)

I = 12/3 = 4 A

หากระแสไฟฟ้าที่ไหลผ่านตัวต้านทาน 1

กฎของโอห์มเพื่อหากระแสไฟฟ้าภายในวงจรได้จากสูตร

V = IR

ตัวแปรที่เราทราบ

R = 1 Ω , V = 12 V

จะได้ว่า

12 = I (1)

I = 12/1 = 12 A

เนื้อหาอื่นๆ

กระแสไฟฟ้า
การต่อตัวต้านทาน
การแบ่งความต่างศักย์ และกระแสไฟฟ้า
มิเตอร์และการต่อมิเตอร์
การคิดค่าไฟฟ้า
ตัวต้านทาน
กฎของโอห์ม
แบตเตอรี่
กำลังไฟฟ้า